รีวิวหนังสือ

[ อ่านบ้านๆ #16 ] ความลี้ลับเหนือเคหาสน์สไตลส์ (The Mysterious Affair at Styles) (Agatha Christie)

1484713_772898099446404_3902427433848660063_n

นี่คือนิยายสืบสวนเล่มแรกของอกาธา คริสตี้ซึ่งเป็นเล่มที่ทำให้ชื่อเสียงของเธอโด่งดังในทันที กับเรื่องราวการตายของเอมิลี่ อิงเกิ้ลทร็อป หญิงชราผู้มั่งคั่ง เธอเป็นเจ้าของคฤหาสน์สไตลส์ที่ใหญ่โตและยังมีมรดกอีกมากมายในครอบครอง แต่ประเด็นสำคัญคือเธอไม่ได้ตายโดยธรรมชาติ หากแต่โดนวางยาพิษครับ ดังนั้นทุกคนคฤหาสน์สไตลส์จึงตกเป็นผู้ต้องสงสัย แต่คำถามคือใครล่ะเป็นคนลงมือตัวจริง

ในแง่ของนิยายสืบสวน เรื่องนี้ถือว่าอ่านได้เพลินๆ ครับ ช่วงต้นๆ เราอาจต้องอดทนนิดๆ เพราะหนังสือจะแนะนำตัวละครต่างๆ และการเดินเรื่องจะเรื่อยๆ ไม่ทันใจคอนิยายสมัยใหม่อยู่บ้าง หรือกระทั่งตอนเอมิลี่เสียชีวิต ความเข้มข้นของเรื่องราวก็ยังไม่ถือว่ามากสักเท่าไร แต่ทว่าความมันส์แบบวางไม่ลงขนานแท้จะเริ่มต้นตั้งแต่บรรทัดแรกที่ เฮอร์คูล ปัวโรต์ (หรือถ้าจะออกเสียงให้ถูกจริงๆ ต้องเป็น “แอร์กูล”) พ่อนักสืบอ้วนกลมหนวดงามเข้ามามีบทบาท

บอกได้เลยครับว่าจุดขายอันดับ 1 ของนิยายเล่มนี้คือนักสืบร่างอ้วนคนนี้ เขามาพร้อมบุคลิกที่น่าสนใจ ทำอะไรมักจะไม่เร่งรีบ ค่อยๆ เก็บหลักฐานเหมือนเดินชมนกชมไม้ โดยที่หากไม่สังเกตคนอื่นๆ ก็อาจมองว่าปัวโรต์คนนี้คงไม่มีน้ำยาอะไรหรอก ดีแต่ถามดีแต่นิ่งดีแต่ยิ้ม แต่หารู้ไม่ครับว่าในหัวของปัวโรต์วิเคราะห์ตลอด บางทีก็ตีเนียนทำตัวโง่ๆ เอาไว้ เพื่อเปิดช่องให้ใครก็ตามที่อาจเป็นฆาตกรชะล่าใจ หรือไม่ก็เผลอทำตัวมีพิรุธออกมา

และที่ผมชอบมากอีกอย่างคืออกาธา คริสตี้ไม่ได้สร้างตัวละครปัวโรต์ออกมาให้ฉลาดล้ำตั้งแต่ต้น ประเภทดูปุ๊บเดาทุกอย่างได้หรือคลี่คลายคดีได้เลย แต่เขาจะเป็นคนที่ชอบตั้งสมมติฐาน ก่อนจะทำการทดลอง (โดยการหยั่งลองเล่นเกมกับคนในบ้านสไตลส์ด้วยวิธีต่างๆ) ดังนั้นหลายครั้งที่สมมติฐานของเขาไม่ถูกต้อง ซึ่งพอเป็นเช่นนั้นเขาก็ยอมรับว่าผิดพลาด ก่อนจะหันไปหาสมมติฐานใหม่ ซึ่งนั่นกลายเป็นความน่ารักอย่างหนึ่งของปัวโรต์ไปเลยครับ เพราะเขาไม่ได้เป็นนักสืบขี้แอ็กหรือทำตัวเก่งรอบรู้ไปเสียทั้งหมด ทว่าเขาเป็นคนชอบเสาะหาความจริงด้วยใจที่เปิดกว้าง และมีอัตตาในระดับที่ไม่มาก เรียกว่าค่อนข้างเป็นกลาง ไม่ด่วนสรุปหรือเอนเอียงไปทางไหนเร็วเกินไป

จุดชอบอีกอย่างคือปัวโรต์เป็นคน “คิดแล้วลงมือทำทันที” ครับ หลายตอนเลยที่พี่แกจู่ๆ นึกอะไรออกก็วิ่งฉิวไป ทิ้งใครก็ตามที่กำลังคุยกันอยู่เมื่อกี้ให้ยืนงง ซึ่งแน่นอนครับว่าคนที่โดนแบบนี้บ่อยมากๆ คือเฮสติ้ง คนที่อกาธากำหนดให้เป็นผู้เล่าเรื่องราวในเล่มทั้งหมด (กล่าวคือเฮสติ้งเป็นเหมือนหมอวัตสันในนิยายเชอร์ล็อค โฮล์มส์นั่นเอง) ซึ่งมันเป็นอารมณ์ขันสนุกๆ ของเรื่องด้วยครับ อย่างตอนแรกๆ ที่เฮสติ้งเจอพี่ท่านก็จะงงและบ่นปัวโรต์ แต่ระยะหลังพอเจออีกพี่ท่านก็จะรู้หน้าที่ ประมาณว่า “เออ ฉันไปทำอย่างอื่้นก็ได้ฟะ”

ด้านของการสืบคดีนั้น ผมว่าอกาธาก็เก่งทีเดียวครับในการวางปมเพื่อ “ลวงผู้อ่าน” ทำให้เราเขวได้อย่างน่าพอใจครับ เพราะเงื่อนงำบางอันก็ทำให้ตัวละครหนึ่งบริสุทธิ์ได้ แต่สักพักเราก็กลับมาสงสัยอีก พอเป็นแบบนี้หลายๆ ตัวละครเข้าเราจะเริ่มแยกไม่ออกแล้วครับว่าใครกันแน่ที่ทำ แต่สุดท้ายปัวโรต์จะสามารถชักแม่น้ำสรรหาหลักฐานและคำบรรยายมาทำให้เราตระหนักได้ว่าใครกันแน่คือคนลงมือ

สำหรับคอนิยายสมัยใหม่ อาจรู้สึกว่านิยายเล่มนี้หรืออีกหลายๆ เล่มของอกาธาดูไม่หวือหวา ไม่ทันสมัย แต่โปรดอย่าลืมครับว่านี่คือต้นตำรับนิยายประเภท “ใครเป็นคนฆ่า” (Whodunit) จริงที่ลีลาการเล่าหรือบรรยากาศในเรื่องจะไม่เร้าใจ ไม่มีสีสันเท่านิยายใหม่ๆ แต่หากพิจารณาโครงเรื่อง การวางปม การลวงคนอ่าน การกระตุ้นสมองให้คิด และการแทรกอารมณ์ขันแล้วล่ะก็ เราจะพบว่าเนื้อในของแท้มันไม่เก่าเลยครับ แต่ในทางตรงข้ามมันช่างน่าทึ่งที่ผู้หญิงคนหนึ่งจะคิดพล็อตแบบนี้ออกได้ในปี 1916 (อกาธาเขียนเล่มนี้ตอนกลางสงครามโลกครั้งที่ 1 ครับ แต่ได้ตีพิมพ์เอาปี 1920)

ผมจะไม่เชียร์ว่า “คอนิยายสืบสวนทุกคนต้องอ่าน” หรอกครับ เพราะรสนิยมและความชอบต่างกัน แต่ผมจะเชียร์ให้ใครก็ตามที่ถูกเส้นกับนิยายของอกาธา คริสตี้ หรือใครก็ตามที่อยากศึกษางานนิยายสืบสวนระดับต้นตำรับ ว่าเขาวางโครง เปิดปม ลวงคนอ่าน และที่สำคัญคือสรรสร้างตัวละครเอกมาชูโรงให้คนดูสนุกและรู้สึกไหลลื่นไปกับเรื่องราวได้อย่างไร

====================================

อ่านบ้านๆ ลำดับที่ 16
ความลี้ลับเหนือเคหาสน์สไตลส์
The Mysterious Affair at Styles
ชุด Hercule Poirot ลำดับที่ 1

ผลงานของ อกาธา คริสตี้ (Agatha Christie)
แปลโดย ดวงใจ กวียะ

Advertisements